Bilişsel davranışçı terapi nedir?
BDT’de kişinin bir durumu nasıl yorumladığı, o durumda ne hissettiği ve nasıl davrandığı birlikte incelenir. Bazı düşünme ve davranma biçimleri zorlanmanın sürmesine katkıda bulunabilir. Bunları fark etmek, farklı tepkiler üzerinde çalışmanın başlangıcıdır.
Amaç kişiye yalnızca “olumlu düşün” demek değildir. Düşünceleri daha dikkatli incelemek ve günlük yaşamdaki davranışlarla bağlantılarını anlamak önemlidir. Çalışma hedefleri danışan ve uzman tarafından birlikte belirlenir.
Düşünce, duygu ve davranış birbirini nasıl etkiler?
Örneğin bir konuşmada duraksayan kişi, “Kendimi hiç anlatamıyorum” diye düşünebilir. Bu yorum kaygıyı artırabilir ve sonraki konuşmadan kaçınmasına eşlik edebilir. Görüşmede bu durumun farklı yönleri ve başka açıklamaları birlikte incelenebilir.
Bu örnek bir tanı ya da kişiye özel açıklama değildir. Aynı olay farklı kişilerde farklı anlamlar taşıyabilir. Bu nedenle hazır bir yorum vermek yerine kişinin kendi deneyiminin ayrıntılarına bakılır.
BDT görüşmelerinde neler yapılır?
Görüşmelerde güçlük oluşturan durumlar belirlenebilir; düşünceleri fark etme, alternatif bakış açılarını inceleme veya davranışlarla ilgili çalışmalar yapılabilir. Seanslar arasında günlük yaşamda denenmek üzere birlikte kararlaştırılan uygulamalar bulunabilir. Çalışmalar kişinin ihtiyaçlarına göre uyarlanır.
BDT çoğunlukla güncel güçlüklerin nasıl sürdüğüne odaklanır. Geçmiş deneyimler bugünkü örüntüleri anlamak açısından ele alınabilse de çalışmanın yönünü mevcut ihtiyaçlar ve hedefler belirler.
İlk görüşmeye nasıl hazırlanabilirsiniz?
Hangi düşüncenin “doğru” ya da “yanlış” olduğunu önceden belirlemeniz gerekmez. Sizi zorlayan yakın tarihli bir durumu kendi sözcüklerinizle anlatmak yeterli bir başlangıç olabilir.
- Günlük hayatımda en çok hangi durumda zorlanıyorum?
- Bu durumun değişmesi benim için ne anlam taşır?
- Önerilen çalışmanın amacı ve görüşmelerle ilişkisi nedir?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Görüşme planı ve yöntem seçimi kişisel değerlendirmeye göre belirlenir.