Şema terapi nedir?
Şema terapi, bilişsel ve davranışsal çalışmalarla duygulara ve geçmiş deneyimlere odaklanan yaklaşımları bir araya getirir. Özellikle kişinin kendisi, diğer insanlar ve ilişkiler hakkında geliştirdiği kalıcı anlamlandırma biçimlerini ele alır.
Buradaki “şema”, bir kişilik etiketi değildir. Kişinin bazı durumları tekrar tekrar benzer biçimde yorumlamasını anlamak için kullanılan bir kavramdır.
Duygusal ihtiyaçlar ve tekrar eden örüntüler
Güvende hissetmek, kabul görmek, kendini ifade edebilmek ve sağlıklı sınırlar içinde hareket edebilmek gibi ihtiyaçlar şema terapinin temel kavramları arasındadır. Geçmiş deneyimler, mizaç ve bu ihtiyaçların nasıl karşılandığı birlikte değerlendirilir.
Kişi zorlayıcı bir durum karşısında geri çekilebilir, ona boyun eğebilir ya da tam tersine güçlü görünmeye çalışabilir. Bu tepkileri anlamak, “Neden hep böyle yapıyorum?” sorusuna tek bir suçlu aramadan yaklaşmayı sağlar.
Şema modu ne demektir?
Şema modu, belirli bir anda öne çıkan duygu, düşünce ve başa çıkma biçimini anlatır. Kişi farklı durumlarda farklı tepkiler yaşayabilir. Modlar kalıcı kimlikler ya da tek başına tanılar olarak kullanılmaz.
Görüşmelerde bu değişimleri fark etmek ve ihtiyaçlarla daha dengeli ilişki kurmak üzerinde çalışılabilir. Kullanılacak çalışmalar, kişinin değerlendirmesi ve birlikte belirlenen hedeflerle şekillenir.
Şema terapiyi merak ediyorsanız
İnternetten okuduğunuz bir şema tanımında kendinizi bulmanız, kendinize tanı koymanız için yeterli değildir. Bir şema adı belirleyerek randevu almanız da gerekmez. Görüşmeye, tekrar ettiğini düşündüğünüz durumları ve bunların size hissettirdiklerini anlatarak başlayabilirsiniz.
- İlişkilerimde veya kendime yaklaşımımda tekrar eden ne fark ediyorum?
- Bu durumlar günlük yaşamımı nasıl etkiliyor?
- Önerilen yaklaşımın ihtiyaçlarımla ilişkisini nasıl anlayabilirim?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Görüşme planı ve yöntem seçimi kişisel değerlendirmeye göre belirlenir.